Kostbaar erfgoed

Een van de doelen van Het Nationale Park De Hoge Veluwe is om het erfgoed van de oprichters, het echtpaar Kröller-Müller in stand te houden en te bewaren. Naast de diversiteit aan landschappen hoort het cultureel erfgoed hier ook bij. Een bijzonder deel van dit culturele erfgoed is het Jachthuis Sint Hubertus en haar omgeving. Het totale complex is aangeduid als Rijksmonument. 

Architect Berlage

Met zekerheid is te zeggen dat Berlage, naast het Jachthuis ook het park en de oude toegangswegen rondom het huis ontwierp. Drager van het park is een reeks vijvers. Door Berlage is gepoogd een nauwe samenhang te realiseren Tussen de omgeving, het park, de tuinen, het gebouw en het interieur. Er wordt gesproken van een totaalkunstwerk. Het is juist dit aspect dat uniek is en in hoge mate bescherming en accentuering verdient.

Veranderingen in tijd

In de loop der jaren zijn - om verschillende redenen - diverse aanpassingen uitgevoerd tien opzicht van het oorspronkelijk gerealiseerde complex. Er hebben voortdurend bijvoorbeeld wijzigingen in het paden-en wegenpatroon plaatsgevonden. Als gevolg van diverse planwijzigingen door herontwerp en beheermaatregelen is in de loop der tijd de samenhang van het oorspronkelijk ontwerp verloren gegaan. Dit is ten koste gegaan van de kracht van het geheel.

Herinrichtingsplan

H + N + S Landschapsarchitecten heeft in samenwerking met Michael van Gessel opgesteld een plan voor de herinrichting. De Maatregelen zullen niet allemaal direct uitgevoerd te worden, maar er zal een begin worden gemaakt in het jubileumjaar, Waardoor de eerste categorie zichtbaar wordt.

Het Nationale Park De Hoge Veluwe viert namelijk in 2010 haar 75-jarig jubileum.

Wat staat te gebeuren?

De beoogde nieuwe situatie is in hoge mate gebaseerd op en geïnspireerd door de geschiedenis. Geprobeerd wordt in het herontwerp diverse tijdslagen een plek te geven en tot een nieuw geheel te smeden. Hierdoor ontstaat er een interessante gelaagdheid in het plan. Alle latere toevoegingen die een onacceptabele inbreuk vormen op het plan van Berlage en de conceptuele helderheid daarvan (de eenheid van gebouw en tuin) worden in het planvoorstel verwijderd. Van het letterlijk reconstrueren van het Berlage-plan is geen sprake echter: dit kan simpelweg niet, doordat het oorspronkelijke plan van Berlage niet meer compleet is en daarbij zou onrecht worden gedaan aan een aantal aanwezige kwaliteiten van zowel voor als na de Berlage-periode .

Paden en wegennet

Veel asfalt zal verdwijnen, net als overbodige wegen in de omgeving. Het asfalt zal worden vervangen door klinkers, waarmee het gevoel van benadering van iets bijzonders wordt versterkt. Vanaf de parkeerplaats zal een aparte wandelroute naar het Jachthuis worden gemaakt, Zodat bezoekers niet meer over de weg hoeven te lopen. Hiernaast zullen diverse wegen en paden worden verlegd, Zodat vanaf de invalsweg eerst een doorkijk ontstaat naar het huis en vervolgens een vrij zicht op het Jachthuis, precies zoals Berlage wilde. Ook zullen er minder kruisingen van wandel-, fiets-en autopaden ontstaan.

Grote delen van de oorspronkelijke aanwezig wandelpaden langs de vijver zijn niet meer aanwezig. In het originele plan was Berlage eenzelfde afstand tussen pad en vijverrand. Hierdoor en doordat er geen opgaande beplanting tussen het pad en vijver stond, was er heel direct contact between De Wandelaar en het water. Het weer mogelijk maken om te wandelen langs de oevers steeds dicht bij het water en met niets ertussen, vormt het hart van de oorspronkelijk in het Berlage-plan beoogde beleving.

Windmolen en picknickplek

De bedoeling is verder de windmolen in oude luister te herstellen, dus weer van molenopbouw te voorzien. Ook wordt onderzocht van deze Vervolgens een rol kan spelen in het watersysteem. Daarnaast is het de bedoeling de directe omgeving ook weer op te knappen. Het pad bij De Watertoren is bijna helemaal overgroeid. De hagen die het pad begeleidden en het grindpad zelf zijn in de loop der tijd verdwenen. Grote rododendronstruiken domineren nu het beeld en deels het zicht ontnemen op de onderbouw van de windmolen en de daarachterliggende weide. Het oude grindpad en de begeleidende haag komen weer terug. De stenen trappartij krijgt weer een logische plek. De huidige beplanting van met name de rododendrons zal hiervoor grotendeels worden verwijderd. Ook de omgeving van de historische Stenen Brug, de naastgelegen picknickplek en de Scheerspiegel zijn dichtgegroeid, waardoor erg weinig overzicht is.

Helder begrensde werelden

De geometrische tuindelen, het parklandschap (met de weiden, boomgroepen en vijvers) en het robuuste bos lopen in de omgeving van het Jachthuis vaak op diffuse wijze in elkaar over. In het oorspronkelijke idee van Berlage waren dit heel helder begrensde werelden. Dit zal weer terug worden gebracht. Op de hoeken bij de theekoepels zullen grote treurwilgen geplaatst worden. Deze zorgen voor een mooie verankering van het complex.

Slootjes in de Veentjesweide die later zijn gegraven, worden weer dichtgegooid, waardoor het gebied verder zal vernatten. Dit heeft ook te maken met de bijzondere natuurwaarden van het gebied die zich dan verder kunnen ontwikkelen, met kansen voor nieuwe veenvorming.

Toekomstplannen

Na de veranderingen die Het Nationale Park De Hoge Veluwe in de loop der jaren heeft ondergaan, staat het Park nu voor een nieuwe ronde van vernieuwing en verandering. Er worden gelijktijdig ook plannen gemaakt voor herinrichting van het Centrumgebied en de 3 publieksentrees en het wegen-en padennetwerk. De bedoeling is om met het Jachthuis in de toekomst op een heldere, logische wijze aan te haken op de rest van het wegen-en padennet in het Park. De herinrichting van de tuin en parkaanleg zal tientallen jaren in beslag nemen.